kl r



>
Новая немецкая медицина. Советы от немецкая медицина. Клиника немецкой семейной медицины. Почему в израиле хорошая медицина. Главные новости медицины израиля. Медицина в израиле отзывы. Аденома простаты лечение. Быстрое народное лечение аденомы простаты. Аденома простаты и простатит. Легкий способ перестать курить. Как перестать курить уже сегодня. Как перестать хотеть курить. Уход за кожей лица. Качественный уход за кожей летом. Домашний уход за кожей. Боли на ранних сроках беременности. Быстрое лечение на ранних сроках беременности. Ощущения на ранних сроках беременности. Воспаленные гланды лечение. Чем лечить воспаленные гланды дома. Воспаленные гланды симптомы. Прыщи на лице как избавиться. Как навсегда избавиться от прыщей с лица. Прыщи на подбородке как избавиться.
Восточный Казахстан в Сети
Культура и искусство ВКО
Туристу
Историческое краеведение
Значимые события
История сёл ВКО
История улиц Усть-Каменогорска
Памятники Усть-Каменогорска
Паспорт региона
Восточно-Казахстанская область
Усть-Каменогорск
Риддер
Район Алтай
Глубоковский район
Зайсанский район
Катон-Карагайский район
Курчумский район
Самарский район
Тарбагатайский район
Уланский район
Шемонаихинский район
Фольклор Золотого Алтая
Легенды ВКО
Музыкальное наследие ВКО
Фольклорные сборники
Природа
Природные ресурсы
Заповедные места
Уникальные места
Сакральная география ВКО
Ашутас
Пещера "Коныр Аулие"
Шиликтинская долина
Белуха
Мавзолей Ыргызбай Досканулы
Берель
Дом «Алаш арыстары»
Литературно-мемориальный музей Ф.М. Достоевского города Семей
Мемориальный комплекс «Абай-Шакарим»
Монумент «Сильнее смерти»
Мавзолей Козы Корпеш и Баян Сулу
Мавзолей Енлик - Кебек
Ак-Баур
Абылайкит
Святилище Сарыколь
Краеведческий альманах
Краеведческий альманах 2024
Краеведческий альманах 2023
Краеведческий альманах 2022
Краеведческий альманах 2021
Краеведческий альманах 2020
Краеведческий альманах 2019
Краеведческий альманах 2018
Краеведческий альманах 2017
Краеведческий альманах 2016
Краеведческий альманах 2015
Краеведческий альманах 2014
Краеведческий альманах 2013
Геология
Достопримечательности и памятники края
Исследователи края
История.· Этнография.· Культура
О тех, кто пишет
Образование
Ономастика
Религия
Искусство
Восточный Казахстан в годы войны
Герои Советского Союза
Партизаны подпольщики
Участники трудовой армии
В тылу как в бою
30-ая Гвардейская дивизия
Воспоминания о войне
Статьи "Восточный Казахстан в годы ВОВ"
Участники обороны Брестcкой крепости - восточноказахстанцы
Восточноказахстанцы в Трудовой Армии в период ВОВ (1941-1945)
Видеоколлекция
Восточный Казахстан литературный
Литературное объединение «Звено Алтая»
Фестивали и чтения
От первого лица
Литературные и памятные места Восточного Казахстана
Виртуальные выставки
К. Мухамедханов: библиографический указатель

(1916-1992)

Damet apaДәмет Жақсылыққызы 1916 жылы Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Қаратоғай ауылында дүниеге келген. Әкесі Жақсылық Бошанұлы Қалғұты өңірінің аса ауқатты  байы болатын. Қаратоғай ауылына кіре берісте сол жағындағы Қарасеңгір тауының баурайында қонысы, қора-қора малы болған.

Дәмет сол Жақсылық байдың көзінің қарашығындай жалғызы еді. Ақ пен қызыл айқасқан сол бір зұлматты жылдар Дәметтің жастық шағы сәйкес келе кетті. 1928 жылы басталаған тәркі Жақсылық байдың отбасын да шарпыды.  76 жастағы қарт Жақсылықты Семей қаласына түрмеге қамады. Жасөспірім Дәмет ауылда ағайын туыс арасында қалып қойды.

Жақсылық Бошанұлы болғаным-ай,

Жоқ еді алды-артымда қорғаным –ай... - деп Семей түрмесінен жазған сағынышқа толы хаттары отбасында сақтаулы. Қарындасы Күлімхан апай, немере Інісі Әлімхан аға жатқа айтатын.

Зұлматты жылдарда тәркіні, ашаршылықты басынан қөткізген Дәмет бой жетіп Сағади Сүбебаев деген азаматқа тұрмысқа шығады. Дәметтің бақытын көре алмағандай тағы бір зұлмат – Ұлы Отан соғысы басталады. Сағади 1941 жылдың жазында  қырқынан шығып үлгермеген Кентайын Дәметке тапсырып, қан майданға аттанады. Шиеттей жас баламен қалған Дәмет жан сақтау үшін жұмысқа тұруға мәжбүр болады. «Бәрі де –майдан үшін, бәрі де Жеңіс үшін!»  деген ұранның заманы. Жас баласын бауырына басып жүріп, артельдің үй сыпырушысы болып істеді, майданға арнап, шұлық, қолғап тоқыды. Дәмет апа өте еңбекқор, қайратты, әскере таза адам болды. Үйіне кірсең шыққысыз, мұнтаздай тазалық, пен жинақылық бірден көзге түсетін. Мінезі де ер адамдар сияқты тура еді, ақиқатын айтатын.  Әйтеуір тыным жоқ.  

Жұмыс күші жетіспей жатқан кезде жеңіл жұмыс іздеудің дұрыс еместігін сезген Дәмет Еңбек армиясына жұмылдырылғанда бас тартпай Майқапшағай руднигіне алтын жуушылардың бригадасына жұмысқа түседі. Рудниктегі жұмысшылардың дені әйелдер еді. Таңның атысы, күннің бастысы, мұздай суық тау өзенінен тас сүзіп, құм жуу оңай шаруа емес. Жұмыстың барлығы қолмен, қайла-күрекпен атқарылатын. Ат арбаға құм, қиыршық тиеп, Күршімге «обоз» тартатын.  Байдың ақсаусақ қызымын демей, Дәмет ауыр жұмысқа тез төселіп алды. Бар тілегі майдандағы жары Сағадидың елге жеңіспен аман оралуы болатын. Бірақ құдай тілеген көп көріп, Сағадидан қара қағаз келді. Өлгеннің артынан өлмек жоқ, жиырмадан жаңа асқан кезінде жесір қалған Дәмет Жақсылыққызы  Сағадидың аманты  - өмірінің жалғыз жұбанышы Кентайына бар өмірін арнады. Еңбек армиясы қатарында тынымсыз еңбек етіп, кеніш 1951 жылы жабылғанға дейін сонда жұмыс істеді

Өндіріс жабылған соң Қазаловка (қазір Жалаңаш Ақбұлақ ауылының маңы) көшіп барып шахтада жұмыс істейді. 1958 жылы Жалаңаштағы рудник жабылған соң Қаратоғайға көшіп келеді. Ұзақ жылдар совхоздың МТМ-сында күзетші болып істеді. Ауылдастары  1969 жылы Дәмет Жақсылыққызын аудандық Кеңестің депутаты етіп сайлады. Алған сыйлық, марапаттары бір төбе.

Адал жанды адамдардың мерейі әрқашан үстем болмақ. Жемісті еңбегімен, өнегелі өмірімен аналық парызын адал өтеп жалғыз ұлын мықты азамат етіп жеткізді. Бар өмірін жалғызына арнаған Дәмет апамның келіні Алмаш та бағына қарай жақсы адам болып жолықты. Жалғыз Кентайы үбірлі-шүбірлі үлкен отбасына айналды, бүгінде Семей қаласында бақуатты тұрып жатыр. Кеңес заманының барлық ащы–тұщы өмірінің дәмін татқан Дәмет апа тағдырдың салмағына еш мойыған жоқ. Еңбек етті, немере сүйіп, ұзақ жасап 1992 жылы Кентайының қолында өмірден өтті. Еңбексүйгіштік, төзімділік, қайсарлық, жігерлілік сияқты тамаша қасиеттермен қоса, Дәмет Жақсылыққызы сүйген жарға деген адал, шынайы әйел сезімін өмірімен өнеге етіп ұрпақтарына үйретіп кетті.

                                                                          Раушан Абайханқызы, немере сіңілісі 

© А.С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан Облыстық Кітапханасы | Восточно-Казахстанская областная библиотека имени А.С. Пушкина. 1998-2024
Besucherzahler
счетчик посещений